OPEN HOUSE THESSALONIKI - SATURDAY FEATURE

OPEN HOUSE THESSALONIKI 2017 – SATURDAY

Το Open House είναι ένας από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς για την ανάδειξη και προώθηση της αρχιτεκτονικής. Ξεκίνησε από το Λονδίνο το 1992 και στη Θεσσαλονίκη έφτασε το 2012, με το 2017 να είναι η 6η συνεχόμενη χρονιά διεξαγωγής του. Τα λόγια αυτά άκουσα πολλές φορές σήμερα (συγκεκριμένα 8) από τους εθελοντές στα διάφορα μέρη που επισκέφτηκα. Σήμερα η Θεσσαλονίκη ήταν ορθάνοιχτη. Κάποιος άφησε την πόρτα ανοιχτή και μπορούσες να νιώσεις ένα ρεύμα ανανέωσης να σου χαλά το μαλλί και να σου σηκώνει τη φούστα.

Ας τα πάρουμε, όμως, από την αρχή.

Στο Open House πήγα με ένα αυστηρό πρόγραμμα το οποίο, όλως περιέργως, δεν ήταν ουτοπικό ούτε υπερβολικό όπως περίμενα εγώ και 20 φίλοι μου. Όχι μόνο πήγα στα μέρη που ήθελα αλλά επισκέφτηκα μάλιστα και δύο εξτρά τα οποία πετάχτηκαν στο δρόμο μου. Έτσι είναι η Θεσσαλονίκη: γεμάτη από μέρη ενδιαφέροντος, αρχιτεκτονικού ή όχι.

Η μέρα μου ξεκίνησε στις 10 το πρωί στη (μελλοντική) στάση μετρό στο Παπάφειο (1). Έφτασα εκεί στις 10 παρά 20. Θα είχα φτάσει νωρίτερα, όμως μπερδεύτηκα και πήγα από την άλλη πλευρά και απαιτούσα να μπω στο Παπάφειο. Είχε ήδη μαζευτεί λίγος κόσμος και περιμέναμε να ανοίξουν οι πύλες. Κανένας εκεί πέρα δε πίστευε στην ύπαρξη του μετρό Θεσσαλονίκης. Είναι κάπως σαν τον Άι-Βασίλη: το πιστεύεις μέχρι τα 10 και μετά κοροϊδεύεις τα παιδιά σου μ’ αυτό μέχρι να γίνουν κι εκείνα 10.

Οι πρώτοι 40 που ήταν ικανότεροι στο να ελίσσονται ανάμεσα στους υπόλοιπους μπήκαν στο πρώτο γκρουπ -κι εγώ ανάμεσά τους. Μερικές καθηγήτριες από ΕΠΑΛ ήθελαν να βάλουν όλους τους μαθητές τους μέσα στο εργοτάξιο, αλλά απ’ ό,τι κατάλαβα έχασαν τους μισούς. «Δεν πειράζει» είπαν από μέσα τους. Το Μετρό Θεσσαλονίκης είναι σημαντικότερο από 5 ψωρομαθητές. Είναι κάτι σαν το τέρας του Λοχ-Νες, απλώς μακρύτερο.

OPEN HOUSE THESSALONIKI 2017 – SATURDAY 3
OPEN HOUSE THESSALONIKI - SATURDAY 5

Πράγματι, ο καθένας μας πήρε ένα κράνος και αρχίσαμε την κατάβαση. Δεν πίστευα στα μάτια μου. Ο χώρος αυτός κάποτε θα γίνει στ’ αλήθεια μετρό. Αν πιστέψω τον υπεύθυνο, θα ‘χει τελειώσει μάλιστα μέχρι τα τέλη του 2020. Τον κοίταξα με μισό μάτι και δυσπιστία. Σε κάθε περίπτωση, οι εργασίες καθυστερούν και λόγω της ολόκληρης πολιτείας που έχει βρεθεί κάτω από τις στάσεις Αγίας Σοφίας και Βενιζέλου. Η πρώτη γραμμή που θα παραδοθεί θα πηγαίνει από την Καλαμαριά μέχρι το Σιντριβάνι και στην πορεία θα συνδεθεί με τις υπόλοιπες.

Ανέβηκα στην επιφάνεια γεμάτος θαυμασμό. Κι εγώ που νόμιζα πως μαζεύονται τα βράδια και παίζουν μπιρίμπα. Δες τι χτίσανε οι άτιμοι!

Αυτά σκεφτόμουν στο λεωφορείο όταν κοίταξα την ώρα και συνειδητοποίησα πως θα φτάσω ακριβώς στην ώρα μου στην επόμενή μου στάση, στην αγορά Μοδιάνο (2), το μέρος που μυρίζει ψάρι και Θεσσαλονίκη. Μπαίνοντας μέσα είναι σαν να μπαίνω στο Ζ του Βασιλικού και να βλέπω τον Γιάγκο να βολοδέρνει με το τρίκυκλο.

Έδωσα τα στοιχεία μου και ξεκινήσαμε τη βόλτα μας στην αγορά. Άκουσα για τον μεγάλο αρχιτέκτονα Ελί Μοδιάνο και το όραμά του να εδραιώσει ένα διαδραστικό εμπόριο, όπου οι πελάτες θα μπορούσαν να αγοράζουν από τους πάγκους χωρίς να μπαίνουν στο μαγαζί. Η αγορά αυτή επιτελούσε κοινωνικό έργο. Όλοι σε ήξεραν και ήξερες τους πάντες. Μια ζεστή χειραψία, «τι θα πάρετε;», «το συνηθισμένο».

Πλέον, οι λιγοστοί εναπομείναντες επιχειρηματίες φοβούνται για το μέλλον της επιχείρησής τους. Μερικοί στραβοκοιτούν όταν τους κοιτάζω. Σκέφτονται πως θα γράψω κάποιο δακρύβρεχτο κείμενο για την κατάντια του Μοδιάνο. Σκέφτομαι πως ίσως τελικά έχουν δίκιο.

Τίποτα στο Μοδιάνο δε θυμίζει την παλιά του αίγλη. Υπάρχουν μονάχα μερικά ψήγματα στο χαμόγελο του χασάπη στον τακτικό του πελάτη. Πλέον, στο Μοδιάνο υπάρχουν μόνο κόκκινες βούλες στην πρόσοψη των περισσότερων καταστημάτων. Είναι αυτά που ανήκουν σε ιδιώτη ο οποίος δεσμεύτηκε να διατηρήσει τον εμπορικό χαρακτήρα του Μοδιάνο.

Κόκκινες βούλες στα μαγαζιά. Σ’ ένα εβραϊκό κτίριο.

Βγαίνοντας από το Μοδιάνο, τρέχω φουριόζος να πάω στον επόμενό μου σταθμό: το Μπεζεστένι (3). Προέρχεται από την αραβική λέξη μπεζ (=ύφασμα) και σημαίνει υφασματαγορά. Πράγματι, χτίστηκε στα μέσα του 15ου αιώνα από τον σουλτάνο για την πώληση υφασμάτων. Αποτελούσε, σύμφωνα με μαρτυρίες περιηγητών του 16ου αιώνα μία από τις πιο όμορφες αγορές των Βαλκανίων. Η σημασία της Θεσσαλονίκης επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν τεράστια. Ήταν μια πραγματική κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα, η οποία συγκέντρωνε πολύ ισχυρά εμπορικά κέντρα.

Το Μπεζεστένι άρχισε προοδευτικά να χάνει τη δύναμή του τον 19ο αιώνα, όταν ξεκινούν να χτίζονται μεγαλύτερα θέρετρα τριγύρω τα οποία απορροφούν το μεγαλύτερο ποσοστό της πελατείας του. Σήμερα, αρκετοί Θεσσαλονικείς δε ξέρουν ούτε που βρίσκεται. Μέσα έχει κατά κύριο λόγο υφασματάδικα και λουλουδάδικα.

OPEN HOUSE THESSALONIKI - SATURDAY 7
OPEN HOUSE THESSALONIKI - SATURDAY 8

Φεύγοντας από το Μπεζεστένι, συνειδητοποιώ πως είμαι μπροστά στο πρόγραμμα. Κόβω δρόμο από τη Βαλαωρίτου και πέφτω πάνω στη Στοά Μαλακοπή (4) την οποία είχα αφήσει για την Κυριακή. Αποφασίζω να μπω μέσα εκείνη την ώρα.

Στη μέση του Φραγκομαχαλά, μιας περιοχής με μεγάλη οικονομική δραστηριότητα, χτίστηκε το κτίριο της στοάς από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Ποζέλι, με σκοπό να γίνει τράπεζα. Το κτίριο πέρασε από πολλές περιπέτειες: μια μεγάλη πυρκαγιά, μια μεγάλη ανακατασκευή για να ταιριάζει με τα νέα σχέδια του Εμπράρ για τη Θεσσαλονίκη, άλλαξε ιδιοκτησία και εμπορικό προσανατολισμό. Έπεσε στα χέρια των Γερμανών το 1941 και τελικά αγοράστηκε από την οικογένεια Βορεοπούλου στην οποία ανήκει μέχρι και σήμερα. Η στοά πήρε την ονομασία της από το μέρος καταγωγής της οικογένειας.

Στην πίτσα Poselli αλλά και στη μπυραρία Gambrinus έχω κάτσει δεκάδες φορές. Ποτέ όμως δε συνειδητοποίησα πως από κάτω τους κάποτε βρισκόταν το χρηματοκιβώτιο μιας τράπεζας, το οποίο προστάτευε τεράστια χρηματικά ποσά. Οι εθελοντές μας οδήγησαν στο κατασκότεινο υπόγειο όπου βρήκαμε μερικά αρχαία ομόλογα, σκόνη, ιστούς αράχνης και, ως εκ θαύματος, ούτε έναν ποντικό.

Στη συνέχεια τα βήματά μου με οδήγησαν στο Ypsilon (5), το γνωστό άλλοτε ως Κίρτσι Χαν, ένα χάνι πολυτελείας για τους ταξιδευτές του 19ου αιώνα. Τα χάνια αποτέλεσαν μια εξέλιξη των καραβάν-σαράι, όπως ήταν το παλιό δημαρχείο της Θεσσαλονίκης δίπλα απ’ το Αλκαζάρ-το Χαμζά Μπέη Τζαμί. Ταξιδευτές από διάφορα μέρη άφηναν τα άλογά τους στο ισόγειο, διασκέδαζαν δίπλα στο «διασκεδαστήριο» και περνούσαν τη νύχτα στον όροφο, ο οποίος ζεσταινόταν από τα χνώτα των ζώων στο ισόγειο.

OPEN HOUSE THESSALONIKI - SATURDAY 6

Το Ypsilon παρουσιάζει μεγάλο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Εσείς το ξέρατε πως στην είσοδό του απ’ την Εδέσσης παρουσιάζει κατακορυφισμό; Αν μάθετε τι σημαίνει, να μου πείτε κι εμένα, γιατί αγχώθηκα για το κτίριο, κρίμα είναι τόσο μικρό να πάει από κατακορυφισμό.

Μετά από ένα μικρό διάλειμμα για καφέ, συνέχισα τη βόλτα μου και κατευθύνθηκα προς τη ΧΑΝΘ. Στο δρόμο όμως έπεσα πάνω στο Colors Urban Hotel (6) στην Τσιμισκή και σταμάτησα και εκεί. Η ουρά ήταν ομολογουμένως αρκετά μεγάλη, όμως άξιζε σίγουρα τον κόπο.

Το πενταόροφο αυτό ξενοδοχείο (το site τους εδώ) έχει πανέμορφα δωμάτια σε διαφορετικά χρώματα. Είναι ένα σύγχρονο τετράστερο ξενοδοχείο που απευθύνεται στον σύγχρονο ταξιδιώτη. Έχει κερδίσει 3 βραβεία την τελευταία χρονιά σε διακόσμηση, communication design και σπα, λόγω του massage me που βρίσκεται στον 1ο όροφο. Το κτίριο κρίθηκε διατηρητέο και το ξενοδοχείο έχει διατηρήσει σε πολλά σημεία την αυθεντική αρχιτεκτονική του κτιρίου.

Η καλαισθησία του μέρους αυτού σε κερδίζει με το που πατάς το πόδι σου μέσα. Ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα σημεία της Θεσσαλονίκης κρύβεται στο εστιατόριό του και μια μαγευτική θέα κρύβεται σε κάθε του δωμάτιο. Σε κάθε περίπτωση, το μόνο σίγουρο είναι πως εδώ μέσα, αν δε μάθεις κάποιο καινούριο χρώμα, θα εκτιμήσεις λίγο παραπάνω όλα τα υπόλοιπα.

Ο επόμενός μου προορισμός ήταν η ΧΑΝΘ (7), η οποία εδώ και πάρα πολλά χρόνια με καλωσορίζει στο κέντρο με τη σιωπηλή της πρόσοψη. Πολλοί φίλοι μου πήγαιναν κατασκήνωση στη ΧΑΝΘ (κι εγώ πήγα δύο χρόνια). Όταν ήμουν γυμνάσιο, οι φίλοι μου εκπαιδεύονταν στο κτίριο της ΧΑΝΘ για να γίνουν στελέχη κι εγώ βαριόμουν απ’ έξω και περίμενα να τελειώσουν. Όλη αυτή η διαδικασία με είχε κάνει να ξεχάσω πως το Χ στο ακρωνύμιο σημαίνει «Χριστιανική». Δεν πειράζει όμως, το θυμήθηκα με το που μπήκα μέσα.

OPEN HOUSE THESSALONIKI 2017 – SATURDAY 1
OPEN HOUSE THESSALONIKI 2017 – SATURDAY 4

Επιγραφές όπως «υποχρεωτική η αθλητική περιβολή» και «χώρος δράσης» με έκαναν να θυμηθώ κάποια σκονισμένα παιδικά περιοδικά κάπου στο σπίτι του παππού μου (τύπου «διάπλαση των παίδων»). Το κτίριο της ΧΑΝΘ, όσο εντυπωσιακό κι αν φαντάζει απ’ έξω, μέσα σε απογοητεύει λόγω των προσδοκιών σου. Θυμίζει το σπίτι του παππού σας, αν ο παππούς σας ήταν βιομήχανος, εφοπλιστής ή πρωθυπουργός. Το χρώμα των τοίχων, το εκκλησάκι του Αγίου Στεφάνου, ακόμη και η γραμματοσειρά των ανακοινώσεων έχουν κάτι που έχει μείνει στο χθες ·είσαι ανά πάσα ώρα και στιγμή έτοιμος να ρωτήσεις το κτίριο αν πήρε το φάρμακο για την υπέρταση.

Άσχετα με την εσωτερική διακόσμηση, η ΧΑΝΘ συμπληρώνει τα 94 χρόνια συνεχούς προσφοράς στη Θεσσαλονίκη σε πάρα πολλούς τομείς. Ιδιαίτερα η αθλητική της προσφορά είναι τεράστια. Στο κέντρο της φιλοσοφίας της βρίσκεται η ενότητα ψυχής, σώματος και πνεύματος και στην άκρη του μπαλκονιού της μία απίστευτη θέα.

Η τελευταία μου στάση για το Σάββατο ήταν ένα διαμέρισμα στην Αριστοτέλους (8), στο οποίο μάλιστα έπρεπε οπωσδήποτε να μπω με το πρώτο γκρουπ, γιατί οι πόρτες άνοιγαν στις 17:00 και το ηλιοβασίλεμα ήταν στις 17:05. Όλη αυτή η πρώτη μέρα στο Open House ήταν ένας υπέροχος αγώνας προς το ηλιοβασίλεμα. Κι εγώ έτρεχα να το προλάβω.

Φτάνοντας στην είσοδο στις 5 παρά 20, συνειδητοποιώ πως υπάρχει ήδη ουρά. Στην πορεία μαθαίνω πως υπήρξαν και κάποιες προ-κρατήσεις και πως, κατά πάσα πιθανότητα, όταν ανέβω πάνω θα επικρατεί μαύρο σκοτάδι στον ουρανό. Ο εθελοντής φώναξε κάποια ονόματα τα οποία δεν εμφανίστηκαν ποτέ και είπε πως υπάρχει 1 κενή θέση στο πρώτο γκρουπ. Οι μπροστινοί μου στη σειρά ήταν μια παρέα 6 ατόμων (3 ζευγάρια) οπότε ο αμέσως επόμενος ήμουν εγώ. «Υπάρχει κάποιος μονός εδώ πέρα;» ρώτησε ο εθελοντής. Εγώ δεν ήμουν σίγουρος αν έπρεπε να γελάσω χαιρέκακα ή να βάλω τα κλάματα που ήμουν μόνος, αλλά σήκωσα περήφανα το χέρι μου και ανέβηκα στο διαμέρισμα με το πρώτο γκρουπ.

Εκεί, η εθελόντρια εξηγούσε με φοβερές λεπτομέρειες τη διακόσμηση του διαμερίσματος και δίπλα ο μεσίτης χαμογελούσε σε οποιονδήποτε έδειχνε το παραμικρό ενδιαφέρον. Το διαμέρισμα ενοικιάζεται βραχυχρόνια μέσω AirBnB και, αν δείτε το μπάνιο του, μάλλον θα χρειαστεί υπογλώσσιο πριν ρωτήσετε πόσο κάνει.

OPEN HOUSE THESSALONIKI - SATURDAY FEATURE

Δύο πολύ ιδιαίτερα αγάλματα, δύο γιγάντιοι καναπέδες (ένας εκ των οποίων μεταφέρθηκε με γερανό επειδή δεν έμπαινε απ’ την πόρτα), ένα δωμάτιο με νιπτήρα για τα πόδια και μια επιχρυσωμένη κουζίνα είναι μόνο μερικά από τα κομφόρ που προσφέρει αυτό το διαμέρισμα. Τίποτα βέβαια από αυτά δεν συγκρίνεται με τη θέα του στην Αριστοτέλους. Βγαίνοντας στη βεράντα την ώρα του ηλιοβασιλέματος, ένιωσα πως κέρδισα σε έναν ανύπαρκτο αγώνα -έναν στον οποίο διαγωνιζόμουν με τον εαυτό μου.

Τελικά, πάντα έχεις χρόνο για ένα ηλιοβασίλεμα, γιατί πάντα το αξίζει.

Το site του Open House Thessaloniki εδώ

Η σελίδα τους στο Facebook εδώ

Η συνέχεια εδώ

1 Comment

Post a Comment